Τηλ. έκτακτης ανάγκης 166
  1. Αρχική
  2. Άγχος -Τι είναι

Άγχος -Τι είναι

 

Αγχος

Το άγχος είναι μια φυσιολογική εμπειρία που όλοι βιώνουμε, μέρος του τρόπου που λειτουργεί το σώμα μας, και μέρος της ζωής. Στην πραγματικότητα είναι ο τρόπος που το σώμα μας αντιδράει όταν βρισκόμαστε μπροστά σε ο,τι θεωρούμε κίνδυνο.

Το άγχος σχετίζεται με το συναίσθημα του φόβου, υπάρχουν όμως, και διαφορές ανάμεσά τους:

Ο φόβος είναι αντίδραση σε άμεση και συγκεκριμένη απειλή (πχ κάποιος που σας επιτίθεται), και διαρκεί λίγο. Το άγχος αφορά πιο μελλοντικές καταστάσεις, ή απειλές που δεν σχετίζονται άμεσα με την σωματική ακεραιότητα (άγχος για την διευθέτηση των οικονομικών), είναι πιο διάχυτο, και διαρκεί περισσότερο, δηλαδή τείνει να είναι χρόνιο. Στη σημερινή εποχή οι πραγματικές άμεσες απειλές που προκαλούν φόβο δεν είναι συχνές στην καθημερινότητα, ωστόσο οι συνθήκες ευνοούν την συχνή εμφάνιση του άγχους, λόγω της ανάγκης για συνεχή οργάνωση και προγραμματισμό δραστηριοτήτων και υποχρεώσεων (το άγχος συχνά είναι προσανατολισμένο στο μέλλον).Τα σωματικά συμπτώματα τείνουν να μοιάζουν αρκετά και στις δυο περιπτώσεις: άδειασμα ή σφίξιμο στο στομάχι, σφίξιμο στον αυχένα, αίσθημα ότι η καρδιά κτυπά έντονα, κινητική ανησυχία, πονοκέφαλο, τάση για έμετο, ιδρώτας κ α.

Στην ουσία τα σωματικά αυτά συμπτώματα είναι ένας τρόπος που η φύση προετοιμάζει τον οργανισμό να αμυνθεί στην απειλή, με δυο πιθανούς τρόπους: να δώσει μάχη ή να φύγει γρήγορα. Οι τρόποι αυτοί ήταν αποτελεσματικοί όταν οι άνθρωποι ζούσαν στις σπηλιές και κινδύνευαν από φυσικούς κινδύνους (π.χ. επίθεση από άγρια ζώα). Συγκεκριμένα τα σωματικά συμπτώματα είναι μεταβολές στο σώμα (όπως για παράδειγμα η επιτάχυνση της καρδιακής λειτουργίας, του αναπνευστικού ρυθμού προς καλύτερη αιμάτωση των μυών κ.α.), που δίνουν τη δυνατότητα στον οργανισμό να δράσει γρήγορα είτε για πάλη είτε για φυγή:

Ο εγκέφαλος, ενεργοποιεί το Συμπαθητικό Νευρικό Σύστημα, προκαλώντας έκκριση αδρεναλίνης., Οι καρδιακοί παλμοί και η ταχύτητα αναπνοής αυξάνονται για την παροχή οξυγόνου στους ιστούς. Ως αποτέλεσμα εμφανίζεται ζάλη και αίσθημα δύσπνοιας. Παρατηρείται επίσης διαστολή της κόρης των ματιών για την διευκόλυνση της αντίληψης του κινδύνου. Η υπολειτουργία του πεπτικού έχει ως στόχο την παροχή αίματος στους μυς με συνέπεια την ναυτία. Οι μύες προετοιμάζονται για «φυγή» αλλά σε περίπτωση αδράνειας προκαλούνται σπασμοί.

Οι οργανικές αυτές μεταβολές δεν είναι πλέον απαραίτητες γιατί στην συνήθη πραγματικότητα δεν χρειάζεται πια να παλέψουμε με κάποιον άλλον ή με κάποιο άγριο ζώο ή να τρέξουμε για να φύγουμε από κάτι απειλητικό για τη ζωή μας. Εμφανίζονται όμως ως απάντηση σε οτιδήποτε θεωρούμε απειλητικό για την ισορροπία της καθημερινότητας μας έστω και με πιο έμμεσο τρόπο (συζήτηση με προϊστάμενο για θέματα εργασίας), γιατί έτσι είναι φτιαγμένο το σώμα να αντιδράει.

Επειδή το άγχος σημαίνει λοιπόν κινητοποίηση, το λίγο άγχος μπορεί να είναι καλό! Μας κάνει να νοιώθουμε ότι θέλουμε να διαχειριστούμε μια κατάσταση, να βρούμε μια λύση, να προχωρήσουμε λόγο παραπέρα. Είναι γνωστό πλέον το παράδειγμα των φοιτητών πριν την εξεταστική: Έχει βρεθεί πως οι φοιτητές που είχαν λίγο άγχος, είχαν καλύτερη επίδοση από αυτούς που δεν είχαν καθόλου άγχος. Μοιάζει σαν να τους …κινητοποιεί!

Το άγχος γίνεται προβληματικό όταν εμφανίζεται σε καταστάσεις που δεν είναι απειλητικές ή σε περιπτώσεις που δεν απαιτείται να καταβάλλει κανείς σημαντική προσπάθεια (πχ μέσα στο μετρό, σε μια συναυλία, σε κοινωνικές αλληλεπιδράσεις ή συναθροίσεις, κατά την απομάκρυνση από το σπίτι κτλ), και τελικά καταλήγει να προκαλεί δυσλειτουργία στη καθημερινή ζωή, μειώνοντας τις δραστηριότητες, και περιορίζοντας σημαντικά τα γεγονότα που είναι ευχάριστα και μας κάνουν να νοιώθουμε χαρά (χόμπυ, βόλτες, ταξίδια, επαγγελματικά επιτεύγματα, κοινωνικές δραστηριότητες) .

Μερικά από τα συμπτώματα του άγχους μπορεί να είναι τρομακτικά, όπως η έντονη ταχυπαλμία, η ζάλη, η δύσπνοια. Σε αρκετές περιπτώσεις, όταν κανείς υποφέρει από άγχος για αρκετό καιρό, πιθανόν τα συμπτώματα αυτά να τον τρομάζουν και να πιστεύει πως θα καταρρεύσει, θα τρελαθεί, ή πάσχει από κάτι πολύ σοβαρό. Αυτό δεν ισχύει!

Τα συμπτώματα του άγχους είναι φτιαγμένα να φεύγουν γρήγορα, αλλά ο τρόπος που έχουμε μάθει να συμπεριφερόμαστε σε ορισμένες συνθήκες τα κάνει να εμφανίζονται πιο συχνά. Επίσης η συχνή διέγερση του συμπαθητικού συστήματος προκαλεί μερικές φορές και κάποια σταθερότερα συμπτώματα, που δεν είναι τόσο τρομακτικά, αλλά είναι σίγουρα ενοχλητικά όπως η αυπνίες, η δυσπεψία, η μειωμένη όρεξη για σεξουαλική δραστηριότητα.

Το έντονο άγχος συχνά αντιμετωπίζεται με φαρμακευτική αγωγή, αλλά το πρόβλημα σε αυτή την περίπτωση είναι πως οι συγκεκριμένες φαρμακευτικές ουσίες που αφορούν την διαχείριση του άγχους έχει βρεθεί πως προκαλούν εξάρτηση.

Ειδικά για τις διαταραχές άγχους οι μελέτες δείχνουν πως η Γνωσιακή Συμπεριφοριστική Θεραπεία είναι η πιο αποτελεσματική. Η συγκεκριμένη θεραπεία πρεσβεύει ότι κάθε μορφή συμπεριφοράς είναι μαθημένη, επομένως μπορεί να αλλάξει αν δημιουργήσουμε συνθήκες για νέα, διαφορετική μάθηση. Το γνωσιακό μέρος του όρου, αφορά τις σκέψεις που σχετίζονται με την συμπεριφορά: οι σκέψεις μας για τα γεγονότα, και όχι τα ίδια τα γεγονότα είναι που ορίζουν τα συναισθήματα και την πραγματικότητά μας. Στη Γνωσιακή Συμπεριφοριστική Θεραπεία κατανοούμε τον τρόπο που μάθαμε να φοβόμαστε και να αγχωνόμαστε υπερβολικά, και μαθαίνουμε να αλλάζουμε τις αντιδράσεις μας σε ότι μας φοβίζει. Ταυτόχρονα, με αυτόν τον τρόπο αλλάζουμε και τις σκέψεις μας για ότι μας φοβίζει.

Πολύ βοηθητικό συνοδευτικά της θεραπείας είναι να εμπλέξει κανείς και το σώμα του στην καταπολέμηση του άγχους: η ήπια άσκηση (περπάτημα, ποδήλατο, κολύμπι κτλ), όπως και οι τεχνικές χαλάρωσης, όταν γίνονται με συστηματικό και οργανωμένο τρόπο ενισχύουν σημαντικά το αποτέλεσμα της θεραπείας.

Με τη Γνωσιακή Συμπεριφοριστική Θεραπεία γινόμαστε γνώστες του τρόπου που έχουμε μάθει να αντιδράμε. Με βάση αυτή τη γνώση, μαθαίνουμε και νέους τρόπους, που μας επιτρέπουν να αντιμετωπίζουμε πιο λειτουργικά τις καταστάσεις, χωρίς να επιτρέπουμε στο άγχος από φυσιολογικό ανθρώπινο συναίσθημα να αποκτά υπερβολικές διαστάσεις, να μας κυριεύει και να περιορίζει τη ζωή μας.

 

 

εριεχόμενα άρθρου…

  • μοιράσου το: :

Αφήστε το σχόλιό σας

elEL
img-03-3

join us now

Με κάθε καινούργια εγγραφή δωρεάν η πρώτη συνεδρία!