Τηλ. έκτακτης ανάγκης 166
  1. Αρχική
  2. Η ισοτιμία στη διαφορετικότητα
Η ισοτιμία στη διαφορετικότητα

Η ισοτιμία στη διαφορετικότητα

Ο Άλμπερτ Αϊνστάιν εκτός των επιτευγμάτων του στα μαθηματικά, στη φυσική και ευρύτερα στον επιστημονικό κόσμο, μας έχει κληροδοτήσει και αρκετά αποφθέγματα, τα οποία κρύβουν μια απλή αλλά μεστή σοφία. Ένα εξ αυτών είναι και το παρακάτω:

“Ο καθένας είναι μια ιδιοφυΐα. Αλλά αν κρίνουμε την ικανότητα ενός ψαριού να σκαρφαλώσει σ ένα δέντρο, θα ζήσει την υπόλοιπη ζωή του νομίζοντας ότι είναι ηλίθιο.”

Αυτή η φράση δεν είναι σίγουρο ότι ανήκει στον Αϊνστάιν καθώς δεν υπάρχει κάποια ξεκάθαρη πηγή αναφοράς. Είτε όμως ανήκει πραγματικά στον Αϊνστάιν είτε όχι, σίγουρα μας δείχνει πως μερικές φορές είναι άδικο και ίσως καταστρεπτικό, να κρίνουμε ανθρώπους και καταστάσεις με γενικά φίλτρα και πρότυπα.

Τα τεστ νοημοσύνης υπάρχουν για πάνω από 100 χρόνια, όμως τις τελευταίες δεκαετίες είναι ευρέως διαδεδομένα. Τα γνωστά μας πλέον IQ Test, είναι αυτά με τα οποία μπορεί κάποιος να μετρήσει το ποσοστό ευφυΐας του. Τα αρχικά σημαίνουν Intelligence Quotient, που πρακτικά μεταφράζεται σε δείκτη νοημοσύνη και μας δείχνει το βαθμό ευφυΐας μας, βάση μιας συγκεκριμένης κλίμακας. Με αυτό το τρόπο μπορεί ο καθένας να μετρήσει τις δυνατότητες και την αξία της εξυπνάδας τους – και ίσως και του εαυτού του – μέσα από αυτό το τεστ (έχοντας ίσως και ένα ασυνείδητο χρέος να βγει τουλάχιστον στο μέσο όρο, να βγει έστω κανονικός). Τα τεστ αυτά χρησιμοποιούν κυρίως λογικές συναρτήσεις σχημάτων και μαθηματικών ακολουθιών.

Στην πραγματικότητα όμως, δεν είναι όλοι οι άνθρωποι εξοικειωμένοι με τις συγκεκριμένες ακολουθίες, όπως επίσης δεν είναι όλοι το ίδιο καλοί στο λεγόμενο μαθηματικό τρόπο σκέψης και στο κομμάτι της παρατηρητικότητας.

Υπάρχει δηλαδή ένα ευρέως διαδεδομένο μέσο σύγκρισης, το οποίο όμως μπορεί να επιλυθεί με ακρίβεια μόνο από συγκεκριμένο πλήθος ανθρώπων, κυρίως από εκείνους που είναι καλοί στη συγκεκριμένη μεθοδολογία. Αυτομάτως το υπόλοιπο ποσοστό θα βγάλει μειωμένα αποτελέσματα και πιθανότατα να σκεφτεί ότι δεν είναι τόσο έξυπνο ή ικανό με τους υπόλοιπους.

Το πρόβλημα έγκειται όταν σαν βασικό κριτήριο υπάρχει κυρίως ένα, η μαθηματική σκέψη, καθώς είναι άδικο να κρίνουμε συνολικά την νοημοσύνη των ανθρώπων μόνο βάση ενός χαρακτηριστικού τους. Είναι εύκολο και πιθανότατα αναγκαίο στη κοινωνία που ζούμε, να είναι όλα μετρήσιμα. Ο ανταγωνισμός είναι συνεχής, οπότε χρειάζονται διαρκώς καινούργια εργαλεία για τις αυξανόμενες αναμετρήσεις μεταξύ μας. Θα ήταν όμως πολύ πιο χρήσιμο αλλά και χρηστικό, αν υπολογίζαμε και τα υπόλοιπα χαρακτηριστικά μας, που αποτελούν το λεγόμενο EQ, τη συναισθηματική νοημοσύνη.

Το EQ (Emotional Intelligence) αφορά πρακτικά όλα τα υπόλοιπα χαρακτηριστικά του ανθρώπου που τον βοηθάνε να σκεφτεί, να πράξει και να συσχετιστεί.

Ο Goleman Daniel στο βιβλίο του Η συναισθηματική νοημοσύνη έχει γράψει το εξής “Οι παράγοντες αυτοί –η αυτοεπίγνωση, ο έλεγχος των παρορμήσεων, η επιμονή, ο ζήλος και η αυτοενεργοποίηση, η ενσυναίσθηση και η κοινωνική προσαρμοστικότητα, ο αλτρουισμός και η συμπόνια– συγκροτούν ένα εντελώς διαφορετικό είδος ευφυΐας: τη συναισθηματική νοημοσύνη”. Εκ πρώτης όψεως φαίνεται κάπως άδικο και άνισο όλα αυτά τα χαρακτηριστικά, να είναι υποδεέστερης σημασίας από το βαθμό σε ένα τεστ IQ.

Ενδεικτικά, μπορούμε να δούμε πως αν ένα άτομο κατέχει υψηλό βαθμό νοημοσύνης αλλά η κοινωνική του ευφυΐα είναι σε χαμηλό επίπεδο, ίσως τότε στη καθημερινή του ζωή θα αντιμετωπίσει προβλήματα προσαρμογής και κοινωνικοποίησης μέσα σε ομάδες και σύνολα. Αυτό βέβαια δε σημαίνει ότι οι άνθρωποι με υψηλό δείκτη κοινωνικής ευφυίας είναι δεδομένα σε καλύτερη μοίρα, απλώς ότι μια και μόνο δεξιότητα από μόνης της, δεν μας αντιπροσωπεύει σαν οντότητες στο οτιδήποτε. Βάση μελετών και ερευνών των τελευταίων χρόνων, πιστεύετε ότι η EQ αντιστοιχεί στο 80% της συνολικής νοημοσύνης του ανθρώπου, με την IQ αντίστοιχα να καταλαμβάνει μόλις το 20%.

Είναι λοιπόν η συναισθηματική νοημοσύνη πιο χρήσιμη? Τι έχει πιο μεγάλη σημασία για τον άνθρωπο, μεταξύ EQ και IQ?

Η προσωπική μου άποψη είναι και τα δύο συνδυαστικά. Οι άνθρωποι είναι ένα παζλ πολλών χαρακτηριστικών, δυναμικά συσχετιζομένων μεταξύ τους και μόνο με αυτό το τρόπο οφείλουμε να τους αντιμετωπίζουμε. Αν κάποιος άνθρωπος δεν έχει ανεπτυγμένο ένα συγκεκριμένο χαρακτηριστικό, αυτό δε τον κάνει αυτομάτως κατώτερο από κάποιον άλλον, τον κάνει απλά διαφορετικό. Ο κάθε άνθρωπος είναι μοναδικός και έχει αναπτύξει – και συνεχίζει κατά της διάρκεια της ζωής του να αναπτύσσει – συγκεκριμένες δεξιότητες. Δε χρειάζεται και ούτε είναι εφικτό, να είμαστε όλοι καλοί σε όλα.

Εξάλλου έξυπνος άνθρωπος δεν είναι αυτός που λύνει όλους τους γρίφους, αλλά εκείνος που βρίσκει λύσεις στα δικά του καθημερινά προβλήματα.

Το βιβλίο που αναφέρω είναι του Goleman Daniel –

Προτεινόμενη Βιβλιογραφία

Γκολμαν, Ντ. (2011). Η συναισθηματική νοημοσύνη (Παπασταύρου, Α. μετ.), Αθήνα: Πεδίο

 

Αφήστε το σχόλιό σας

elEL
img-03-3

join us now

Με κάθε καινούργια εγγραφή δωρεάν η πρώτη συνεδρία!